گفتگو [ با راسل كر دربارهء اوضاع ايران ، رابطه با انگليس و مفهوم آزادى ] زمان : آبان 1357 / ذى الحجه 1398 مكان : پاريس ، نوفل لوشاتو موضوع : روابط ايران و انگليس - وضع حقوق بشر در آيندهء ايران - آزادى از ديدگاه شيعه مخاطب : راسل كر ( نمايندهء پارلمان انگليس - مجلس عوام - و عضو حزب كارگر ) « 1 » [ راسل كر : در امريكا و انگليس تبليغات زيادى مىشود كه اگر خمينى در ايران پيروز شود ، مملكت را پانصد سال به عقب خواهد برد . مىگويند حركت شما ارتجاعى و قديمى است ؛ برنامهء ضد مدرن كردن ايران توسط شاه است . به نظر ما مهم است كه جنبه‌هاى مترقى جنبش اسلامى معرفى شود . من فرصت و امكان براى اين معرفى را دارم ؛ و آن را براى كمك به آيندهء ايران انجام مىدهم . ] امام : اينها كه شنيده‌ايد در مطبوعات ، تماماً تبليغات شاه است . مبالغ زيادى براى آن خرج شده است ، براى حفظ شاه . خوب شما ملاحظه كنيد ، فرياد مردم چيست ؟ مردم ارتجاعى هستند ؟ آيا فرياد استقلال طلبى و آزاديخواهى ، ارتجاعى است ، يا ادعاى شاه ؟ حكومت اسلامى مساوى است با پيشگرايى و تمدن و ترقى ؛ نه مخالف براى آن است . زير سلطهء شاه ، مملكت رو به تنزل و ارتجاع است . جوانهاى ما ، و فرهنگ ما را عقب نگه داشته است و نمىگذارد تحصيلات را تمام كنند ؛ دانشگاههاى ما ارتجاعى و وابسته هستند ؛ نظام حاكم وابسته است به غير ؛ و وابستگى ارتجاع است . اقتصاد ما شكست خورده ، به غير وابسته است ، ارتجاعى است . ما صنعت نداريم ؛ مونتاژ است ؛ نه رو به ترقى . ملت مستقل ، مملكت مستقل ، اقتصاد مستقل را ما مىخواهيم ، اما شاه مانع است . ما و ملت عليه شاه قيام كرده است ؛ براى آنكه او مملكت را ارتجاعى كرده است ؛ نه ما . ما ارتجاعى هستيم ؟ شاه مرتجع است . الحال احكام قرون وسطايى را در مملكت ما اجرا مىكنند . [ راسل كر : وضع حقوق بشر در آيندهء ايران چگونه خواهد بود ؟ براى ساواك چه فكرى كرده‌ايد ؟ ]

--> ( 1 ) - وى يكى از منتقدين سياستهاى شاه در مورد نقض حقوق بشر و شكنجه زندانيان سياسى بود .